Ergonomia to multidyscyplinarna nauka, która dostosowuje środowisko pracy do możliwości i potrzeb człowieka, aby zwiększać bezpieczeństwo, zdrowie i efektywność.
Oto jej główne podziały i przykłady zastosowań:
Rodzaje ergonomii
1. Ergonomia fizyczna
Koncentruje się na relacji ciała z narzędziami, stanowiskiem i obciążeniami:
- zakres – aspekty anatomiczne i biomechaniczne;
- obejmuje – pozycję ciała, ruchy, siłę mięśni, bezpieczeństwo fizyczne;
- cel – zapobieganie urazom i chorobom zawodowym.
2. Ergonomia kognitywna
Dotyczy tego, jak ludzie postrzegają informacje, uczą się i podejmują decyzje:
- zakres – procesy umysłowe i przetwarzanie informacji;
- obejmuje – percepcję, pamięć, podejmowanie decyzji, obciążenie poznawcze;
- cel – optymalizacja wydajności umysłowej i ograniczenie błędów.
3. Ergonomia organizacyjna
Skupia się na procesach, strukturze i kulturze pracy w organizacji:
- zakres – projektowanie pracy i zarządzanie zespołami;
- obejmuje – komunikację, pracę zespołową, podział ról, rozwiązywanie konfliktów;
- cel – poprawa efektywności i satysfakcji pracowników.
Główne obszary zastosowania
Ergonomia znajduje praktyczne zastosowanie w projektowaniu miejsc pracy, narzędzi i systemów. Najczęstsze obszary to:
- Stanowiska pracy – biurowe, produkcyjne, medyczne;
- Interfejsy użytkownika – oprogramowanie, urządzenia;
- Projektowanie produktów – sprzęt, narzędzia, meble;
- Transport – kabiny pojazdów, fotele;
- Ochrona zdrowia – dostosowanie pracy do limitów ludzkich.
Cele ergonomii
Ergonomia dąży do mierzalnych korzyści dla ludzi i organizacji:
- poprawa komfortu i bezpieczeństwa pracownika,
- zwiększenie wydajności i efektywności,
- redukcja urazów i chorób zawodowych,
- obniżenie kosztów operacyjnych,
- lepsze samopoczucie i zadowolenie z pracy.